Trump Tariffs मुळे भारताचा वस्त्रोद्योग (Textile Industry) मोठ्या संकटात सापडला आहे. अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतीय वस्तूंवर 50% टॅरिफ लावल्यामुळे निर्यातीत मोठा फटका बसला आहे. मात्र या आव्हानाला उत्तर देण्यासाठी भारताने 40 देशांसोबत बहुपक्षीय व्यापार कराराचा ambitious प्लॅन तयार केला आहे. या पावलामुळे जागतिक कापड बाजारात भारताचा दबदबा वाढण्याची शक्यता आहे.
Trump Tariffs: भारतावर थेट परिणाम
27 ऑगस्ट 2025 पासून लागू झालेल्या Trump Tariffs मुळे भारतीय वस्त्र, रत्ने-दागिने, चामडे आणि सागरी उत्पादनांवर 50% शुल्क लागू झाले. या निर्णयामुळे भारताच्या $10.3 अब्ज डॉलर्सच्या कापड निर्यातीवर थेट परिणाम झाला आहे.
अमेरिकेच्या बाजारपेठेत भारतीय कापडाची स्पर्धात्मकता 30-31% ने कमी झाली असून बांगलादेश, व्हिएतनाम, श्रीलंका आणि कंबोडियासारखे देश आता जास्त स्पर्धात्मक ठरत आहेत.
वस्त्रोद्योगाची स्थिती
भारताच्या प्रमुख कापड केंद्रांमध्ये जसे की सुरत, तिरुपूर, नोएडा आणि पानीपत, उत्पादनात मोठी घट झाली आहे. काही ठिकाणी तर उत्पादन तात्पुरते थांबवावे लागले आहे.
- AEPC (Apparel Export Promotion Council) च्या म्हणण्यानुसार, भारतीय निर्यातीला या टॅरिफ्समुळे मोठा धक्का बसला आहे.
- यामुळे हजारो कामगारांच्या रोजगारावर संकट आले आहे.
भारताची रणनीती – 40 देशांसोबत व्यापार करार
भारताने अमेरिकेच्या टॅरिफ्सला उत्तर देण्यासाठी 40 देशांशी नवीन करार करण्याचा प्लॅन तयार केला आहे. यात ब्रिटन, जपान, जर्मनी, फ्रान्स, कॅनडा, रशिया, तुर्की, ऑस्ट्रेलिया, यूएई आणि इतर देशांचा समावेश आहे.
या देशांच्या एकत्रित वस्त्रोद्योग बाजारपेठेची किंमत 590 अब्ज डॉलर्स आहे. सध्या भारताचा हिस्सा फक्त 5-6% आहे. नवीन धोरणांमुळे हा हिस्सा दुप्पट करण्याचा सरकारचा उद्देश आहे.
ब्रँड इंडिया मोहीम
सरकार ‘Brand India’ या मोहिमेअंतर्गत भारतीय कापडांचे प्रमोशन करत आहे.
- आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शनांमध्ये भारतीय कापड उत्पादकांचा सहभाग वाढवला जात आहे.
- UK आणि ऑस्ट्रेलियासोबतचे विद्यमान FTA (Free Trade Agreement) अधिक प्रभावीपणे वापरले जातील.
- निर्यात प्रोत्साहन परिषदा (EPC) आणि भारतीय मिशन या धोरणाचा मुख्य आधार असतील.
Trump Tariffs विरुद्ध भारताचा आत्मनिर्भर मार्ग
Trump Tariffs मुळे भारताला आत्मनिर्भर (self-reliant) बनण्याची संधी मिळाली आहे.
- देशांतर्गत उत्पादनावर भर दिला जात आहे.
- शाश्वत (sustainable) आणि नाविन्यपूर्ण (innovative) कापड उत्पादनावर लक्ष केंद्रित केले जात आहे.
- MSME उद्योगांना विशेष आर्थिक मदत देण्याची घोषणा सरकारकडून होण्याची शक्यता आहे.
निष्कर्ष
Trump Tariffs मुळे भारताच्या वस्त्रोद्योगावर नकारात्मक परिणाम झाला असला तरी भारताने 40 देशांसोबतचे व्यापार करार आणि ‘Brand India’ मोहिमेद्वारे या आव्हानाला सामोरे जाण्याची तयारी दाखवली आहे. हा प्लॅन यशस्वी झाला तर जागतिक कापड बाजारपेठेत भारताचे स्थान आणखी मजबूत होईल.
